Eind april organiseerde Villanella het verkiezingsproject De Eerste Keer. Bijna duizend jongeren trokken naar ‘De Eerste Keer stembus’.  De resultaten voor het Vlaams Parlement zagen er toen helemaal anders uit dan de uitslagen die vandaag in de krant staan. CD&V kreeg in april amper 6,8% van de stemmen!  Klik op de afbeelding om een grotere versie te bekijken!

Note: There is a print link embedded within this post, please visit this post to print it.

Tijdens de tweede helft van de jaren tachtig mocht ik voor het eerst het gordijn achter mij dichttrekken in het stemhokje. De kleinste theaterloge ter wereld, daar stond ik in. Geen publiek, slechts een vel papier en een rood potlood in mijn hand. Geen beleefd applaus en het geflits van fotolampen toen ik uit dat stemhokje kwam, zoals we gewoon zijn van politici die hun stem uitbrengen in de vroege ochtend. Maar toch waande ik mij even een ster in de coulissen en voelde ik mij zeer volwassen, met goedkeuring van de staat, of nee: verplicht door de overheid om een kiezer te zijn, eindelijk deel te nemen aan wat voor democratisch proces ook. Ik werd in de weken voordien aangemaand door mijn moeder om “verantwoordelijk” te stemmen, dat wil zeggen: een stem uitbrengen die meetelt, of nog concreter: stem toch maar niet op extreemlinks.

Onlangs zag ik een interview met Hugo Claus op de website van Canvas. Het jaar was 1978. Claus was niet op voorhand aangekondigd aan het publiek en werd geïnterviewd door een rokende Johan Anthierens die duidelijk zijn plek kende (een drietal treden lager dan de meester) én door Mies Bouwman (die Claus meteen kirrend toevertrouwde dat zij had gedroomd dat hij de verrassingsgast zou zijn). Claus stak een sigaret aan, liet zich breed wegzakken in de interviewstoel en liet de vragen komen als een geoefend biljarter die van geen enkele biljartstoot nog opkeek. Maar even zag je hem toch twijfelen na een vraag, kwam er iets aarzelend Vlaams naar boven. Op wie hebt u gestemd, meneer Claus? Claus lachte wat ongemakkelijk dat je nooit een Vlaming mag vragen naar zijn inkomen en zijn kiesgedrag, maar liet dan toch krachtig weten dat hij dat jaar voor de Communisten had gekozen. Waarom dan? Omdat de rest op niets sloeg en extreemlinks kwam toch niet aan de bak, was het antwoord. En nee, hij was geen communist, hij was vooral tegen. Tegen het systeem die dit land tegen beter weten in aan de praat hield, wellicht. Een tegenstem? Misschien wel avant-garde voor wat veel mensen denken deze tijd, al jaren denken zelfs. Was 1978 trouwens niet het eerste jaar dat het Vlaams Blok (nu het Vlaams Belang) opkwam? Meer dan dertig jaar later is een tegenstem een gangbare praktijk geworden. Soms vraag ik me af of heel de verkiezingen niet kunnen herleid worden tot een simpele ja/nee vraag, voor of tegen het Systeem, die mannen in Brussel, één pot nat, meneer.

Wanneer ik aan mijn eerste stem denk, moet ik meteen denken aan de eerste stem van de jongeren die nu achttien zijn. Ik kom uit een politiek geëngageerd gezin. Ik haalde mijn politieke informatie uit kranten (bij mijn ouders de Standaard), tijdschriften (Knack én het partijblad van de Volksunie, “Wij” geheten) én televisiejournaals. De gesprekken die ik deze week met jongeren voer in het kader van “De eerste keer”, georganiseerd door Villanella, laten toch een andere klok horen. Het televisiejournaal? Niet meteen gegeerd bij jongeren, heb ik de indruk, televisie in het algemeen is duidelijk op retour in jongerenland. Kranten? Tijdschriften? Forget it. Wie zit er eigenlijk allemaal op Netlog of Facebook, vroeg ik. Bijna alle handen gingen naar omhoog. Wie bezoekt er websites van politieke partijen? Er werd meewarig naar mij gekeken. Hebben die dan websites, vroeg iemand. Websites zijn toch passé, meende een ander. Tja inderdaad, websites zijn passé, tenzij ze een hoge interactiviteit garanderen zoals Netlog en Facebook. We evolueren naar een toestand waarin een politicus maar beter een vriend kan zijn, die met je persoonlijk chat, die met jou geheel alleen een vertrouwensband opbouwt. Er wordt nu al jaren gezegd dat de kiezers zich gedragen als consumenten, dat men op zoek gaat naar solden als kiezer en dat de ene winkel het ene jaar populair kan zijn en het volgende verkiezingsjaar zijn koopwaarde verliest. Ik vrees dat ook dat beeld passé wordt. Politici zijn beter geen verkopers meer, maar eerder therapeuten. Elektronisch van deur naar deur gaan, zo bereik je de jongeren. Hen vertellen wat je die dag gaat doen op Facebook, foto’s van je familie toevertrouwen, coole YouTube-filmpjes op je wall zetten… de mogelijkheden zijn eindeloos en toch lichtjes bevreemdend. Waar eindigt dit?

En ik stond daar zoveel jaar geleden in dat stemhokje, met eventueel het beeld van wat politici in mijn gedachten achter een woud van microfoons op het avondjournaal. Onbereikbaar leken ze mij, onbetekenend ook misschien. Maar ik heb toch dat rode potlood krachtig op het papier gedrukt en ja, ik voelde me een fonkelende ster in het democratische heelal. Op wie heb ik toen gestemd? Mijn excuses, ik ben een echte Vlaming, dat zijn dus uw zaken niet. Maar mail me op Facebook en ik fezel het in uw elektronisch oor.  

Jeroen Olyslaegers in De Morgen van 23 april 2009.

Gunter Lamoot liet tijdens De Eerste Keer op ludieke wijze zien wat de Vlaamse bevoegdheden zijn.

Een tijdje geleden lanceerde Villanella voor De Eerste Keer een prijsvraag. Heel wat jongeren gingen aan de slag met de vraag: “Waar moet Vlaanderen volgens jullie werk van maken tijdens de volgende regeerperiode?” De beste en origineelste inzending kregen we van klas 6ASOa uit het Sint-Norbertusinstituut, campus Sint-Jan in Antwerpen. De klas wordt op maandag 4 mei verwacht in Brussel voor een bezoek aan het Vlaams Parlement en… Vlaams minister-president Kris Peeters, de grote baas van de Vlaamse regering!

De foto’s van De Eerste Keer zijn er!

Tom Naegels was te gast bij Studio Brussel. Beluister het gesprek met Siska Schoeters over De Eerste Keer.

Ook op Radio Centraal werd aandacht besteed aan De Eerste Keer. Beluister het interview met Marc Verstappen.

Tijdens De Eerste Keer was er naast gesprekken met politici ook tijd voor Vitalski’s onweerstaanbare Vlaanderen Quiz. Hoe goed ken jij Vlaanderen? Ben jij klaar voor de verkiezingen?

Drie dagen lang was het Zuiderpershuis in Antwerpen de place-to-be voor eerste keer stemmers. Tijdens het verkiezingsproject De Eerste Keer kregen 800 jongeren de kans om met politici te praten, maar ook om voor het eerst een stem uit te brengen. Bijna één derde van de jongeren koos voor sp.a.

Gunter Lamoot zal tijdens De Eerste Keer op ludieke wijze laten zien wat de Vlaamse bevoegdheden zijn. Villanella trok mee op pad tijdens de voorbereidingen…

SPOILER ALERT!
Wil je dat het programma één grote verrassing blijft? Lees dan vlug een ander berichtje.

Programma DE EERSTE KEER:

Bij aankomst krijgt iedereen een gekleurd polsbandje om later makkelijk in groepen op te splitsen. Alle aanwezigen mogen aan computers individueel stemmen op stellingen en partijen. Daarna mogen ze plaatsnemen op de tribune. In de grote zaal vindt eerst een plenaire sessie plaats. In een film vertellen BV’s over de eerste keer dat zij naar de stembus trokken. En Gunter Lamoot laat op ludieke wijze zien wat de Vlaamse bevoegdheden zijn. Presentatoren Vitalski en Marc Verstappen leggen de opzet en het verloop van de dag uit.

De aanwezigen worden opgesplitst in 10 groepen die elk een begeleider toegewezen krijgen. Elke groep legt een parcours af langs verschillende staties:

*een ‘meet & greet’ met een politicus: ontmoet de mens achter de affiche en stel de vragen die je altijd hebt willen stellen
*een discussie:
Jeroen Olyslaegers over hoe je je politiek kan manifesteren zonder bij een partij te horen
Tom Naegels over media en politiek en hoe die mekaar beïnvloeden
Bart Koubaa over onderwijs en politiek
*een activiteit:
zelfverdediging op bus of tram met renshi Janick Dams
verkiezingsfotografie met Joost Joossen
sloganschrijven met Stijn Vranken
wielercompetitie
Vlaanderenquiz met Vitalski

Daarna komen de groepen weer samen. Dichter Stijn Vranken leest zijn brief aan de Vlaamse minister-president. De resultaten van de stemming worden gepresenteerd en besproken. Tot slot krijgen de aanwezige politici 1 minuut om op het podium hun boodschap te verkondigen.

Op donderdagavond worden de plenaire sessies uitgebreid en krijgen de lijsttrekkers tijd om met mekaar in debat te gaan.

TICKETS EN INFO:

03/248 01 00

Zuiderpershuis
Waalse Kaai 14,
2000 Antwerpen